Биопрепараттардың дайын түрлерінің технологиясы зертханасы

БАРАҚБАЕВ
ҚАЙНАР БАЗАРҚҰЛҰЛЫ

ветеринария ғылымдарының кандидаты, зертхана меңгерушісі.

Вирусология, биотехнология және профилактикалық препараттарды өндіру технологиясын дамыту саласындағы маман, 80-нен астам ғылыми мақалалардың авторы, оның ішінде: Шетелдік журналдарда 10 жарияланым, оның ішінде ветеринария және медицина бойынша 1-ші және 2-ші квартилдерге енгізілген рейтингі жоғары журналдардағы 4 мақала, 2 ұсыныс, 16 өнертабыс, биологиялық өнімдерге арналған 10 ғылыми-техникалық құжаттамалар жинағы. 2012 жылы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған; Жамбыл облысы Қордай ауданы әкімдігінің Құрмет грамотасы 2016 ж.; «Халық Алғысы» медалі 2021; Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің «Ауыл шаруашылығы ісінің үздігі» төс белгісі 2024 ж.

Пущино қаласында оқыған, 2007 ж.; Ресей Медицина ғылымдары академиясының Мемлекеттік тұмау ғылыми-зерттеу институтында, Санкт-Петербург, Ресей, 2009 ж.; Қоғамдық денсаулық және қоршаған ортаның ұлттық институтында (RIVM) Билтховен, Нидерланды, 2012 ж.

ORCID ID – https://orcid.org/0000-0002-7701-5142

Scopus ID – 56192445400

Web of Science ID – GPX-4856-2022  

k.barakbayev@biosafety.kz

+7(72636)7-22-28, вн. 127

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің (ВБжҚК) биологиялық өнімдерді мемлекеттік тапсырысы мен сатып алуына сәйкес жыл сайын зертханада келесі биологиялық өнімдер шығарылады (оның ішінде дайындау, құю, лиофилизациялау, ампулаларды (құтыларды) жабу, таңбалау және орау кезеңдері):

  • – қой шешегіне қарсы вакцина;
  • – қой мен ешкінің жұқпалы эктимасына қарсы вакцина;
  • – ірі қара малдың түйіндік дерматитіне қарсы вакцина;
  • – түйе шешегіне қарсы вакцина;
  • – Ньюкасл ауруына қарсы вакцина;
  • – ұсақ күйіс малдар обасына қарсы вакцина.

Зертханада профилактикалық биопрепараттармен қатар диагностикалық препараттарды лиофилизациялау және жабу жұмыстары да жүргізіледі.

Зертхананың зерттеу бағыты:

  • Биологиялық өнімдерді консервілеу технологиялары мен әдістерін зерттеу және әзірлеу, биологиялық өнімдерге рецепттерді таңдау;
  • Сұйық, құрғақ профилактикалық және диагностикалық биопрепараттарды дайындау параметрлерін әзірлеу;
  • Жануарлар мен құстардың вирустық ауруларына қарсы биологиялық препараттардың тәжірибелік-өндірістік серияларын, сондай-ақ биоорганикалық биология және биотехнология ғылыми-зерттеу институтында шығарылатын диагностикалық препараттарды шығару;
  • Перспективті ғылыми жобалардың тапсырмалары мен бағдарламаларының жобаларын әзірлеу, биологиялық өнімдердің әртүрлі дайын түрлерін дайындау технологияларын енгізу және өндірілетін өнім көлемін ұлғайту үшін өндірісті автоматтандыру.

Зертхананың инновациялық әзірлемелері:

  • Ауыл шаруашылығы және жабайы жануарларды иммунизациялау үшін пероральды вакцина және қойлардың шешегіне қарсы аэрозольді иммунизацияға арналған шаң тәрізді вирус вакцинасының технологиясы;
  • Қой мен ешкідегі контагиозды эктимаға қарсы вакцина өндіру технологиясы. 1999 жылы Қазақстан Республикасында ветеринариялық тәжірибеге енгізілді;
  • Контагиозды эктима мен қой шешегіне қарсы ілеспе вакцина дайындау технологиясы;
  • Қой шешегіне, Ауески ауруына және ірі қара ауруына қарсы вирустық вакциналардың таблеткалық түрлерін дайындау технологиясы;
  • Жануарлардың құтыру ауруына қарсы культуралық вакциналарды парентеральді және пероральді қолдану үшін дайындау технологиясы;

Зертхананың негізгі басылымдары:

  1. Далбаев Н.К., Жилин Е.С., Кайсенов Д.Н., Баракбаев К.Б., Сансызбай А.Р. // Влияние структурообразующих и протективных компонентов на биологическую активность рекомбинантого вируса гриппа TB FLU Esat62A Ag85A в процессе приготовления и хранения экспериментальных образцов таблетированной формы вакцины против туберкулеза // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. – 2014. – № 3 – С. 65–71. Россия. Импакт фактор РИНЦ – 0,764.
  2. Алиева А.Б., Жилин Е.С., Кайсенов Д.Н., Еспембетов Б.А., Баракбаев К.Б., Зайцев В.Л., Шыныбекова Г. // Изучение культурально-морфологических, тинкториальных, биохимических и патогенных свойств изолята Р. Multocida выделенного от сайги // Вестник Кыргызского государственного университета им. И. Арабаева/ Науч-прак. Конф. «Научно-исслед. Деят-ть в вузах КР: реф-ния, проблемы, перспективы развития» Бишкек. – 2015.// Стр. 19-22.
  3. Алиева А.Б., Далбаев Н.К., Кайсенов Д.Н., Баракбаев К.Б. // Культурально-морфологические и биохимические свойства штаммов Рasteurella multocida, выделенных от крупного рогатого скота и сайги.// Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. № 9, 2016. Стр. 414–417. ISSN 1996–3955. Россия. Импакт фактор РИНЦ – 0,731.
  4. Кайсенов Д.Н., Далбаев Н.К., Алиева А.Б., Строчков В.М., Султанкулова К.Т., Баракбаев К.Б., Хайруллин Б.М. // Определение степени патогенности изолятов Pasteurella multocida выделенного от крупного рогатого скота // Вестник государственного университета имени Шакарима города Семей» №3 (75) /2016. С.167-170. Семей-2016.
  5. Алиева А.Б., Нурпейсова А.С., Кайсенов Д.Н., Далбаев Н.К., Баракбаев К.Б.// Динамика изменения показателей крови у мелкого рогатого скота при использовании генетически аттенуированного штамма Pasteurella multocida Aro/A // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. № 4, 2017, Ч. 3, с 539–542. Россия. Импакт фактор РИНЦ – 0,847.
  6. Алиева А.Б., Кайсенов Д.Н., Далбаев Н.К., Баракбаев К.Б. // Определение заражающей дозы изолята Pasteurella multocida на разных видах животных». // «Вестник Государственного Университета имени Шакарима города Семей». № 3 (79), стр. 298-303. Семей, 2017.
  7. Алиева А.Б., Нурпейсова А.С., Кайсенов Д.Н., Сугирбаева Г.Д., Кошеметов Ж.К., Касенов М.М., Далбаев Н.К., Баракбаев К.Б. // Определение оптимальной иммунизирующей дозы аттенуированного штамма Pasteurella multocida Аro/А на животных».// «Ізденістер, нәтижелер – Исследования, результаты». КАЗНАУ, №3, стр. 46-51. Алматы, 2017 г.
  8. Далбаев Н.К., Кайсенов Д.Н., Султанкулова К.Т., Тайлакова Э.Т., Червякова О.В., Алиева А.Б., Абсатова Ж.С., Баракбаев К.Б. // Получение генетически аттенуированного AroA мутантного штамма Pasteurella Multocida // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. // № 3, с 7-11, 2020, Россия. Импакт фактор РИНЦ – 0,570.
  9. Алиева А.Б., Айдарбекова Д.Б., Алимбай Н.Е., Кенжебаева М.К., Табыс Ш.Т., Сарсенкулова Н.А., Сылдырбаева А.С., Жугунисов К.Д., Мамбеталиев М.А., Баракбаев К.Б., Абдураимов Е.О., Закарья К.Д. // Культивирование коллекционных штаммов ортопоксвирусов в культурах клеток // Известия НАН КР, 2022, №3, стр 42-53. г. Бишкек.
  10. Алиева А.Б.* , Айдарбекова Д.Б. , Баракбаев К.Б., Алмас Е.К. , Серикбайов О.Н. , Кенжебаева М.К. , Табыс Ш.Т. , Наханов А.К. , Жугунисов К.Д. // Жизнеспособность штаммов ортопоксвирусов при подборе стабилизатора для лиофилизации, хранения и транспортировке // Eurasian Journal of Applied Biotechnology. №.3, 2024, DOI:10.11134/btp.3.2024.23
  11. Алиева А.Б.*, Айдарбекова Д.Б., Серикбайов О.Н., Сәрсенқұлова Н.А., Кенжебаева М.К., Жугунисов К.Д., Мамбеталиев М.А., Наханов А.К., Баракбаев К.Б. // Аттенуация ваируса оспы коров // Journal of Agriculture and Environment ▪ № 12 (52), 2024 DOI: https://doi.org/10.60797/JAE.2024.52.7