Қыйлыбаев Санат Серікұлы
Биологиялық ғылымдар кандидаты (PhD)
Вирустарды культивтеу, жануарлардың вирустық жұқпалы ауруларын спецификалық алдын алу әдістері мен құралдарын әзірлеу, сондай-ақ профилактикалық биопрепараттарды өндіруді ұйымдастыру саласының маманы. Шамамен 20 ғылыми жұмыстың авторы, оның ішінде Web of Science және Scopus халықаралық деректер базасына енген импакт-факторлы 5 мақала; 1 монографияның соавторы; Қазақстан Республикасының 4 инновациялық патентінің авторлық куәлігі бар; вакцина препараттары бойынша 4 нормативтік-техникалық құжаттардың (НТД) соаворы. Ол 10-нан астам тренингтер мен курстарға қатысқан. 2024 жылы Алматы қаласында Қазақстан Республикасында «НҚАОИ» ЖШС-де «I-II патогенділік топтарына жататын аса қауіпті инфекциялардың биобезопасылығы, эпидемиологиясы және эпизоотологиясы» тақырыбында 480 сағат көлемінде біліктілікті арттыру курстарынан өткен.
ORCID ID – https://orcid.org/ 0000-0001-9203-2189
Scopus ID – 57248499300
Web of Science Researcher ID — OEN-2527-2025.
s.kilibayev@biosafety.kz
+7(72636)7-22-28
Зертхана жобалары:
| 0112РК00300 | Шошқалардың репродуктивті-респираторлық синдромына (PRRS) қарсы инактивтелген вакцинаны өндіру технологиясын әзірлеу, 2012–2014 жж. |
| 0113РК00948 | Түйе оспасына қарсы вакцинаны өндіру технологиясын әзірлеу, 2013–2015 жж. |
| 1755/ГФ4 | Қазақстандағы шошқалардың жұқпалы ауруларын тудыратын вирустарды бақылау және олардың генетикалық ерекшеліктерін анықтау, 2015–2017 жж. |
| 1072/ГФ4 | Еуропалық және Солтүстік Америка генотиптеріне қарсы бивалентті инактивтелген вакцинаны өндіру технологиясын әзірлеу, 2017–2019 жж. |
| AP08855665 | Түйе оспасына қарсы инактивтелген вакцинаны өндіру технологиясын әзірлеу, 2021–2023 жж. |
| AP19676490 | Блютанг: негізгі тасымалдаушылар, таралу аймағы және Қазақстан аумағында циркуляциялайтын вирустың генетикалық сипаттамасы, сондай-ақ спецификалық алдын алу шараларын енгізу, 2023–2025 жж. |
| Мемлекеттік тапсырмалар | Ғылым саласында биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қызметтері. |
Зертхана жұмысының негізгі міндеттері:
- Микроорганизмдердің штаммдарын биологиялық белсенді күйде сақтау, депозитке енгізу және қолдау;
- Коллекцияны жаңа изоляттар мен штаммдармен толықтыру;
- Жаңа түскен изоляттар мен штаммдардың биологиялық қасиеттерін алғашқы зерттеу, музей үлгілерін паспортизациялау;
- Вакциналар мен диагностикалық препараттарды өндіру және бақылау үшін қажетті өндірістік және бақылау штаммдарының матрицаларын мерзімді тексеру және жаңарту;
- Әсіресе қауіпті патогендер штаммдарын патенттеу мақсатында депозитке енгізу;
- Басқа институт бөлімдеріне ғылыми-зерттеу жұмыстары үшін вирустар штаммдарын және олардың биомассасын қамтамасыз ету;
- Әсіресе қауіпті патогендер штаммдарының сақталуын қамтамасыз ету және олармен жұмыс істеу кезінде биологиялық қауіпсіздікті сақтау, қауіпті биологиялық агенттердің қоршаған ортаға кездейсоқ шығуын болдырмау.
Зертхананың негізгі жетістіктері:
- Жануарлар мен құстар арасында кездесетін экзотикалық вирус ауруларының және әсіресе қауіпті инфекциялардың штаммдарының коллекциясы, соның ішінде көршілес мемлекеттер мен Қазақстан аумағы;
- Патогенділік I және II топ микроорганизмдерімен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін II+ биологиялық қауіпсіздік деңгейіндегі вирусологиялық бокстар құрылды;
- Үш деңгейлі қорғаныс жүйесі бар арнайы патоген сақтау қоймасы салынды, сонымен қатар автономды жұмыс істейтін электр станциясы орнатылды;
- 2004 жылы коллекция Дүниежүзілік мәдениет коллекциялары федерациясына кірді;
- Зертхана қызметкерлері 1997 жылдан бері 90-нан астам мақала жариялады, оның ішінде 21 шетелдік журналда; 20 вакциналық препараттарға арналған нормативтік-техникалық құжат әзірленді; 59 өнертабысқа авторлық куәлік алынды;
- Зертхана қызметкерлері НТП РК аясында шамамен 20 жобада, МНТЦ бойынша 4 жобада, АҚШ Қорғаныс министрлігінің DTRA-мен 3 келісімшарт бойынша және АҚШ, РФ, Қырғызстанда өткен 4 конференцияға қатысты.
Зертхананың инновациялық әзірлемелері:
- Профилактикалық препараттарға арналған 20 ғылыми-техникалық құжаттар жинағы әзірленді;
- 59 өнертабысқа авторлық куәлік алынды;
- Жануарлар мен құстар арасында кездесетін экзотикалық вирус ауруларының және әсіресе қауіпті инфекциялардың штаммдарының жинағы;
- Түйе оспасына қарсы тірі вакцинаны өндіру технологиясы әзірленіп, өндірісте енгізілді;
- COVID-19 вирусына қарсы вакциналардың иммуногендігін бағалау үшін биологиялық модель әзірленді;
- Инактивтелген түйе оспасына қарсы вакцинаны өндіру үшін вирус инактивтеу параметрлері әзірленді;
- Мемлекеттік тапсырыс бойынша түйе оспасына қарсы вакциналық препарат жыл сайын шығарылады.
Зертхананың негізгі жарияланымдары: