Індеттік ауруларды балау зертханасы

Қошеметов Жұмағали Қауқарбайұлы

Биология ғылымдарының докторы, профессор, зертхана меңгерушісі

Ауыл шаруашылығы жануарларының, құстардың және терісі бағалы аңдардың аса қауіпті вирустық және бактериялық инфекцияларын диагностикалау саласындағы ірі маман. 400-ден астам ғылыми еңбектердің авторы. (2010) «Құрмет» орденінің иегері. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Құрмет грамотасымен (2012), Қазақстан Республикасы Кәсіподақ ұйымы төрағасының Құрмет грамотасымен (2010), «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісімен (2010 ж.), Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісімен (2012 ж.) марапатталған. Қазақстан Республикасы ғылымының дамуына» (2014), «Өмірдің 30 жылдығы» мерекелік медалімен (2016), Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясы Президиумының А.Новель атындағы медалімен (2017 ж.) және «Еңбек сіңірген ғылым қайраткері және Ресей Білім ғылымдары академиясының Президиумының (2017 ж.) құрметті атағы берілді. (2021), «Денсаулық сақтау саласына қосқан үлесі үшін» төсбелгісі (2022), «Қ. Сәтбаевтың 125 жылдығы» төсбелгісі (2024), «Р. Қошқарбаевтың 100 жылдығы» медалі (2024 ж.), «Жоғары білім» мерекелік медалі (Желтоқсанға 39 жыл) (2024 ж.) Мысыр Араб Республикасында біліктілігін арттыру мақсатында тағылымдамадан өтті, 2004 ж.  (2007ж) , Киббутц штатындағы Израиль, Шфайим штатындағы Виртузиядағы CINADCO халықаралық оқу орталығында тағылымдамадан өтті. Д.И.Ивановский РАМС, Ресей Федерациясы, 2014 ж.

ORCID ID – https://orcid.org/0000-0001-7572-9654

Scopus ID – 55926864400

Web of Science ID– AAY-2631-2020

zh.koshemetov@biosafety.kz

+7(72636)7-22-28, вн. 127

Жобалар:

Зертхананың зерттеу бағыты:

• Диагностикалық препараттарды жасау бойынша ғылыми-өндірістік жұмыстарды ұйымдастыру және жүзеге асыру.
• Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, Ауыл шаруашылығы министрлігі, Денсаулық сақтау министрлігі арқылы ғылыми-техникалық прогреске, гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға енгізілген міндеттер мен тақырыптар бойынша ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың жоспарланған көлемін орындау, басқа министрліктер тапсырмасы бойынша қолданбалы зерттеулер жүргізу.
• Ауыл шаруашылығы жануарларының, құстардың және аң терісінің вирустық және бактериялық ауруларының зертханалық диагностикасының жаңа құралдарын жасау және қолданыстағыларын жетілдіру.
• Ерекше қауіпті жұқпалы аурулардың вирустарын индикациялау әдістерін жасау.
• Ерекше қауіпті жұқпалы ауруларды тиімді, жылдам және заманауи диагностикалау әдістері мен әдістерін әзірлеу, талдау.
• Вирусологиялық, микробиологиялық және молекулалық биологиялық талдау әдістерін қолдана отырып, вирустық және бактериялық инфекциялардың даму механизмдерін зерттеу.
• Вирустық және бактериялық инфекциялардың диагностикасы.

Зертхананың инновациялық әзірлемелері:

• Қой шешегінің қоздырғышын диффузиялық преципитация реакциясы және комплементті байланыстыру реакциясы әдістерімен зертханалық диагностикалау және идентификациялау үшін тест-жүйе (жинақ);
• Қаңқылдақтар обағын диагностикалау үшін тест-жүйе (жинақ).

Зертхананың негізгі басылымдары:

– Сейсенбаева М.С., Жакыпбек А.С., Кошеметов Ж.К., Оразымбетова Н. Приготовление диагностического антигена возбудителя сибирской язвы // Ғылым және білім. – Т. 1, Вып. 3 (76) – 2024. – С.114-123. https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-3-1-114-124 КОКСОНВО.

– Жакыпбек А.С., Кошеметов Ж.К., Умуралиев Б.К., Исахан А.А. Эпизоотическая ситуация сибирской язвы по Республике Казахстан за период с 2014 по 2023 год // Вестник ОшГУ. Сельское хозяйство: агрономия, ветеринария и зоотехния. – 2024. – №2(7). – С. 123-135. https://doi.org/10.52754/16948696_2024_2(7)_13 РИНЦ.

– Оразымбетова Н.К., Кошеметов Ж.К., Нурабаев С.Ш., Бурашев Е.Д., Наханова Г.Дж., Сейсенбаева М.С., Умуралиев Б.К. Способ обнаружения ДНК Mycoplasma capricolum subsp.capripneumoniae в образцах с помощью ПЦР Method for detecting Mycoplasma capricolum subsp.capripneumoniae DNA in samples using PCR. Патент №10131, 05.11.2024.

– A. Bogoyavlenskiy, P. Alexyuk, M. Alexyuk, V. Berezin, I. Zaitseva, E. Omirtaeva, A. Manakbayeva, Y. Moldakhanov, E. Anarkulova, A. Imangazy, K. Akanova, Zh. Koshemetov, N.Orazymbetova, B.Umuraliyev. The Ability of Combined Flavonol and Trihydroxyorganic Acid to Suppress SARS-CoV-2 Reproduction. Viruses. 2024 Dec 30;17(1):37.  doi: 10.3390/v17010037.

– Кошеметов Ж.К., Абдураимов Е.О., Жугунисов К.Д., Рагатова А.Ж., Коканов С.К., Закарья К. Штамм «Lumpy skin disease KZ-Kostanay-2018» вируса нодулярного дерматита крупного рогатого скота, используемый для приготовления профилактических и диагностических препаратов. Патент №36705, 19.04.2024.

– Ragatova A. Koshemetov Zh. Nakhanova G. Abduraimov Ye.  Kondibaeva Zh. Isolation and study of a strain of lumpy skin disease virus of cattle. Scientific Horizons, 27(4), 9-21. doi: 10.48077/scihor4.2024.09.

– Kurmanbekova Z. Koshemetov Z. Seisenbaeva M. Abduraimov Y. Zhugunissov K. Improved Efficiency of Bluetongue Viral Antigen Isolation for Successful Immunization // International Journal of Veterinary Science. International Journal of Veterinary Science. 2023. Vol. 12(3). P. 318-323. DOI: 10.47278/journal.ijvs/2022.198. IF 0,28, Q1. процентиль по General Veterinary – 58%.

– Zhigailov A.V., Perfilyeva Y.V., Maltseva E.R., Ostapchuk Y.O., Cherusheva A.S., Naizabayeva D.A., Nizkorodova A.S.,  Berdygulova Z.A., Mashzhan A.S., Bissenbay A.O., Kuatbekova S.A., Koshemetov Z.K., Abdolla N., Skiba Y.A., Mamadaliyev S.M. Identification and characterization of bluetongue virus in Culicoides spp. and clinically healthy livestock in southeastern Kazakhstan. Comparative Immunology, Microbiology and Infectious Diseases. 2022. Vol.90-91, 101895. DOI: 10.1016/j.cimid.2022.101895. IF 2,729, Q2. процентиль по General Veterinary – 92%.

– Koshemetov Z.K., Kondibayeva Z.B., Mussoyev A.M., Abishov A.A., Omarbekova U.Zh. Epizootic situation of Aujeszky’s disease within the territory of the Republic of Kazakhstan. Open Veterinary Journal. 2021 Vol. 11(1). P. 135-143. DOI: 10.4314/ovj.v11i1.20. IF 0,34, Q2. процентиль по General Veterinary – 52%.

– Yespembetov B.A., Syrym N.S., Syzdykov M.S., Kuznetsov A.N., Koshemetov Z.K., Mussayeva A.K., Basybekov S.Z., Kanatbayev S.G., Mankibaev A.T., Romashev C.M. Impact of geographical factors on the spread of animal brucellosis in the Republic of Kazakhstan. Comparative Immunology, Microbiology and Infectious Diseases. 2019. Vol. 67. 101349. DOI: 10.1016/j.cimid.2019.101349. IF 2,729, Q2. процентиль по General Veterinary – 92%.

– Syrym N.S., Yespembetov B.A., Sarmykova M.K., Konbayeva G.M., Koshemetov Z.K., Akmatova E.K., Bazarbaev M., Siyabekov S.T. Reasons behind the epidemiological situation of brucellosis in the Republic of Kazakhstan. Acta Tropica. 2019. Vol. 191. P. 98-107. DOI: 10.1016/j.actatropica.2018.12.028. IF 2,72, Q1. процентиль по General Veterinary – 62%.

– Нурабаев С.Ш., Волгин Е.С., Оразалиев Д.М., Исмагамбетов Б.М., Кондибаева Ж.Б., Оразымбетова Н.К., Сапаргалиева Н.С., Закарья К.Д., Кошеметов Ж.К. Оптимизация условий постановки ИФА для диагностики вируса ящура типа А. Вестник КазНУ №1 2019 С.76-86.

– Кошеметов Ж.К., Закарья К.Д., Абдураимов Е.О., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М., Наханова Г.Дж., Сейсенбаева М.С., Оразымбетова Н.К., Абеуов Х.Б. Исследования почвы территории острова Возрождения на наличие возбудителя  B. Anthracis. Научные труды Академии Пограничной службы КНБ РК. – 2020. – №1. – С.75-82.

– Кошеметов Ж.К., Закарья К.Д., Абдураимов Е.О., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М., Наханова Г.Дж., Сейсенбаева М.С., Оразымбетова Н.К., Абеуов Х.Б. Исследования проб биоматериалов от грызунов, отловленных на территории острова Возрождения. Шекара. 2020. – №1. – С.88-94.

– Кошеметов Ж.К., Закарья К.Д., Абдураимов Е.О., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М., Наханова Г.Дж., Сейсенбаева М.С., Оразымбетова Н.К., Абеуов Х.Б. Изучение культурально-биохимических свойств штамма возбудителя  B. Anthracis. Шекара. 2020. – №1. – С.81-87.

– Кошеметов Ж.К., Закарья К.Д., Абдураимов Е.О., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М., Наханова Г.Дж., Сейсенбаева М.С., Оразымбетова Н.К., Абеуов Х.Б. Эпидемиологический мониторинг территории острова Возрождения. Научные труды Академии Пограничной службы КНБ РК. – 2020. – №1. – С.68-74.

– Закарья К.Д., Кошеметов Ж.К., Абдураимов Е.О., Куанышалиев Б.К., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М. Мониторинг казахстанской части острова Возрождения на наличие возбудителей особо опасных инфекций в пробах почвы. Шекара. – 2019. – №1. – С.44-50.

– Закарья К.Д., Кошеметов Ж.К., Абдураимов Е.О., Куанышалиев Б.К., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М. Анализ флоры и фауны приграничных территорий островов Возрождения и Комсомольский. Шекара. 2019. – №1. – С.59-65.

– Закарья К.Д., Кошеметов Ж.К., Абдураимов Е.О., Куанышалиев Б.К., Нурабаев С.Ш., Исмагамбетов Б.М. Исследование казахстанской части острова Возрождения на наличие возбудителей особо опасных инфекций среди грызунов. Научные труды Академии Пограничной службы КНБ РК. – 2019. – №1. – С.76-81.

– Рагатова А.Ж., Коканов С.К., Абдураимов Е.О., Кошеметов Ж.К., Усенбеков Е.С. Ірі қара малдарды нодулярлы дерматит вирусымен жұқтырғаннан кейін аурудың клиникалық белгілерін зерттеу. «Зерттеу, нәтиже» ғылыми журналы – ҚазҰУ. -Алматы, №4(88) ISSN 2304-3334; 2020 жыл, маусым.

– Каукарбаева М.Ж., Кондибаева Ж.Б., Кошеметов Ж.К., Абеуов Х.Б., Исакеев М.К., Амирбеков М., Сатторов Н.Р. Эпизоотологический мониторинг и профилактика инфекционного ринотрахеита крупного рогатого скота в Республике Казахстан. Доклады Таджикской академии сельскохозяйственных наук. 2022. №4 (74) С.62-67. РИНЦ.

– Сейсенбаева М.С., Наханова Г.Д., Оразымбетова Н.К., Умуралиев Б.К., Нурабаев С.Ш., Абеуов Х.Б., Жугунисов К.Д., Кондибаева Ж.Б., Кошеметов Ж.К. Параметры культивирования изолята вируса оспы верблюдов. Актуальные вопросы ветеринарной биологии  2023. №3 РИНЦ IF 0,122.

– Кошеметов Ж.К., Нурабаев С.Ш., Наханова Г.Д., Оразымбетова Н.К., Умуралиев Б.К., Кондибаева Ж.Б., Абдураимов Е.О., Закарья К.Д. Причина болезни и падежа коз на территории Жамбылской области. Актуальные вопросы ветеринарной биологии. – 2022. – №3(55). – С.15-22. http://invetbio.spb.ru/avvb/avvb_2022_03.pdf IF РИНЦ 0,122.

– Оразымбетова Н.К., Сейсенбаева М.С., Наханова Г.Дж., Кошеметов Ж.К., Умуралиев Б.К., Червякова О.В. Усовершенствование условий постановки метода иммуноферментного анализа для диагностики нодулярного дерматита. VII Международной конференции молодых ученых: биофизиков, биотехнологов, молекулярных биологов и вирусологов. Сборник тезисов. Наукоград Кольцово-2020.- С.118-125.

– Кужебаева У.Ж., Власенко В.С., Кошеметов Ж.К., Борисов Е.С. Эпизоотическое районирование Западно-Казахстанской области по инфецированности лейкозом крупного рогатого скота. Межд. науч.-практ. конф. «Фундаментальные и прикладные аспекты ветеринарной медицины на границе веков», посвящ. 100-летию СибНИВИ-ВНИИБТЖ 30 ноября-04 декабря 2021 г., Омск. С.93-95.

• Кошеметов Ж.К., Абдураимов Е.О., Жугунисов К.Д., Рагатова А.Ж., Коканов С.К., Закарья К.Д. Штамм «Lampy skin disease KZ-Kostanay-2018 вируса нодулярного дерматита крупного рогатого скота, используемый для приготовления профилактических и диагностических препаратов. Номер инновационного патента: 36705, Опубликовано: 19.04.2024.